2026 ప్రారంభం నాటికి, భారత్-రష్య మధ్య ద్వైపాక్షిక వాణిజ్యంలో సుమారు 96% వాణిజ్యం, అమెరికా డాలర్ను అధిగమించి, జాతీయ కరెన్సీలైన భారత రూపాయి, రష్యన్ రూబుల్ లోలోనే జరుగుతోంది. చమురు ప్రవాహాలు దాదాపు రికార్డు స్థాయికి చేరడంతో, భారత్ రష్యాతో సంబంధాలను పునరుద్ధరించుకుంది
* మార్చి నెలలో భారత్, రష్యా ముడి చమురు వినియోగాన్ని నెలవారీగా రెట్టింపు కంటే ఎక్కువగా పెంచుకుని రోజుకు 2.1 మిలియన్ బ్యారెళ్లకు చేర్చింది. గతంలో నిలిచిపోయిన బ్యారెళ్లను వేగంగా వినియోగించుకుంది.
* భారత కొనుగోళ్లు రెట్టింపు అవ్వడం చూస్తే, రష్యా ముడి చమురుపై చైనా వినియోగం తగ్గినట్లు అనిపించవచ్చు.
* మార్చి నెలలో రష్యా ముడి చమురు కొనుగోలుకు ఆత్రుత చూపిన దేశాలు భారత్, చైనా మాత్రమే కాదు.
* మాస్కో ఆసియా వ్యాప్తంగా తన సంఖ్యను నిశ్శబ్దంగా విస్తరించుకుంది.
ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ, భారత్ను రష్యాకు ‘రెండో ఇల్లు’గా అభివర్ణిస్తూ, ఇరు దేశాల మధ్య ఉన్న గాఢమైన, కాలపరీక్షకు నిలిచిన స్నేహాన్ని, ప్రత్యేక వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యాన్ని చెప్పారు.
ఇరాన్పై అమెరికా-ఇజ్రాయెల్ యుద్ధం కారణంగా ఉత్పన్నమైన చమురు సంక్షోభం, సరఫరా గొలుసు అంతరాయల మధ్య, తమ ఇంధన సంస్థలకు భారత్కు చమురు, ద్రవ సహజ వాయువు (ఎల్ఎన్జీ) సరఫరాను ‘క్రమంగా పెంచే’ సామర్థ్యం లేదని, అలాగే భారత ఉత్పత్తులను కూడా ‘నిర్వహిస్తూ’ తీర్చమని రష్యా హామీ ఇచ్చింది.
◆ రష్యా మొదటి ఉప ప్రధానమంత్రి డెనిస్ మాంటురోవ్, జాతీయ భద్రతా సలహాదారు అజిత్ దోవల్, విదేశాంగ మంత్రి ఎస్ జైశంకర్, ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్, ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీల మధ్య జరిగిన చర్చల్లో ఇంధన సహకారం ఒక కీలక భాగం.
◆ పర్షియన్ గల్ఫ్ మరియు గల్ఫ్ ఆఫ్ ఒమన్ మధ్య కీలకమైన కారిడార్ అయిన హార్ముజ్ జలసంధి ద్వారా ముడి చమురు మరియు గ్యాస్ రవాణాలో అంతరాయాలు ఏర్పడిన నేపథ్యంలో ఈ వ్యాఖ్యలు వెలువడ్డాయి. ప్రపంచ చమురు మరియు ఎల్ఎన్జి ఎగుమతులలో సుమారు 20% ఈ జలసంధి ద్వారానే జరుగుతాయి. భారతదేశం తన ఇంధన అవసరాలలో సమాచారాన్ని మధ్యప్రాచ్యం నుండి పొందుతుంది.
◆ ఈ అంతరయం గ్యాస్ రంగాన్ని మరింత తీవ్రంగా దెబ్బతీసింది, ఎందుకంటే భారతదేశం తన ఎల్పిజి వినియోగంలో 60% పైగా దిగుమతి చేసుకుంటుంది మరియు అందులో దాదాపు 90% హోర్ముజ్ జలసంధి ద్వారా వస్తుంది.
◆ సంఘర్షణ ప్రారంభమైనప్పటి నుండి, సరఫరా అంతరాయల నుండి సరఫరాను కాపాడటానికి ప్రభుత్వం దేశంలోని అన్ని రిఫైనరీలలో 100% పైగా ఉత్పత్తి సామర్థ్య కార్యకలాపాలను నిర్ధారించింది మరియు చమురు, గ్యాస్ వనరులను కూడా వైవిధ్యపరిచింది.
◆ మాంటురోవ్ మరియు జైశంకర్ సహ-అధ్యక్షత వహించిన భారత్-రష్య వాణిజ్య, ఆర్థిక, సాంకేతిక, సాంస్కృతిక సహకార అంతర్ శాస్త్రీయ-ప్రభుత్వ కమీషన్ (సమావేశం, ఇరుపక్షాలు ద్వైపాక్షిక వాణిజ్యం, పెట్టుబడులు మరియు పారిశ్రామిక సహకారాన్ని విస్తరించడంపై చర్చించారు.
◆ ఎరువుల విషయంలో రష్యాను కూడా మాంటురోవ్ ప్రముఖంగా మద్దతు పలికారు. 2025 చివరి నాటికి భారతదేశానికి సరఫరా 40% పెరిగిందని, భారతదేశ అవసరాలను తీర్చడానికి మరిన్ని సరఫరాలను ప్రణాళిక చేయబడ్డాయని ఆయన పేర్కొన్నారు.
2025 డిసెంబర్లో రష్యా అధ్యక్షుడు వ్లాదిమిర్ పుతిన్ భారతదేశాన్ని సందర్శించినప్పుడు జరిగిన 23వ భారత్-రష్య వార్షిక శిఖరాగ్ర సమావేశం యొక్క ఫలితాల అమలులో పురోగతిని కూడా ఈ చర్చలు సమీక్షించాయి. ఆర్థిక భాగస్వామ్యాన్ని బలోపేతం చేయడానికి మరియు 2030 నాటికి వార్షిక ద్వైపాక్షిక వాణిజ్యాన్ని 100 బిలియన్ డాలర్లు పెంచడానికి ఆ శిఖరాగ్ర సమావేశం ఒక ఐదేళ్ల రోడ్మ్యాప్ను ఆవిష్కరించింది.
సంకలనం, సేకరణ: కంఠంనేని సీతారాం
