పాశ్చాత్య ఆర్థిక ప్రభావం నుంచి రక్షణ కోసం కొత్త డిజిటల్ మార్గం?
వాషింగ్టన్ ఆధిపత్యం గ్లోబల్ ఆర్థిక వ్యవస్థ, డాలర్ ఆధారిత చెల్లింపు వ్యవస్థ, పాశ్చాత్య ఆంక్షలు, సుంకాలు కలిపి ఏర్పరచిన ఒత్తిడికి ప్రత్యామ్నాయంగా వెతుకుతున్న వేదికగా బ్రిక్స్ కూటమి వేగంగా మారుతోంది. ఈ ఉద్దేశం.. సభ్య దేశాల కరెన్సీలను అనుసంధానించే డిజిటల్ అంతర్ కరెన్సీ చెల్లింపుల వ్యవస్థపై చర్చలు, సన్నాహకాలు కొత్త దశలోకి ప్రవేశిస్తున్నాయి. (GIS నివేదికలు)
హైలైట్: డాలర్ ఆధారిత స్విఫ్ట్ నెట్వర్క్కి బదులుగా.. స్థానిక కరెన్సీల్లో సరిహద్దు చెల్లింపులు – బ్రిక్స్ లక్ష్యం.
బ్రిక్స్: విస్తరించిన కూటమి, పెరిగిన ఆర్థిక బలం
2009లో బ్రెజిల్, రష్యా, ఇండియా, చైనా, దక్షిణాఫ్రికా కలిసి ప్రారంభించిన బ్రిక్స్.. ఆ తరువాత ఈజిప్ట్, ఇథియోపియా, ఇండోనేషియా, ఇరాన్, యూఏఈ దేశాలను సభ్యులుగా చేర్చుకుంది. ఈ విస్తరణతో (GIS నివేదికలు)
• ప్రపంచ జనాభాలో సుమారు 45%
• గ్లోబల్ జీడీపీలో సుమారు 35%
ఈ కూటమికి వస్తున్నాయి.
హైలైట్: చమురు, ధాన్యం, ఖనిజాల గ్లోబల్ సరఫరాలో గణనీయ భాగం బ్రిక్స్ దేశాల చేతుల్లోనే ఉంది. (జియోపొలిటికల్ ఎకానమీ రిపోర్ట్)
ఇలాంటి ఆర్థిక బలం, సొంత చెల్లింపు వ్యవస్థను నిర్మించేందుకు అవసరమైన “క్రిటికల్ మాస్”ను అందిస్తోంది.
భారత ప్రతిపాదన: స్థానిక కరెన్సీల్లో సరిహద్దు లావాదేవీలు
న్యూఢిల్లీలో జరిగిన సన్నాహక సమావేశాల్లో.. భారత రిజర్వ్ బ్యాంకు ప్రతిపాదించిన కీలక ఆలోచన:
బ్రిక్స్ దేశాల మధ్య సరిహద్దు లావాదేవీలను స్థానిక కరెన్సీల్లోనే సెటిల్ చేసుకునే డిజిటల్ ప్లాట్ఫారమ్
ఈ మోడల్లో:
• భారత రూపాయి, చైనా యువాన్, రష్యన్ రూబుల్, బ్రెజిలియన్ రియల్, ఇతర బ్రిక్స్ కరెన్సీలు
• డాలర్ మధ్యవర్తిత్వం లేకుండా పరస్పరం సెటిల్ అయ్యే విధంగా చెల్లింపులు
• పాశ్చాత్య బ్యాంకింగ్ చానెల్స్, స్విఫ్ట్ వంటి నెట్వర్క్లపై ఆధారపడటం తగ్గించే లక్ష్యం
ఇది.. ఇప్పటికే చర్చల్లో ఉన్న బేసిక్ పే (BRICS పే) లేదా బ్రిక్స్ క్రాస్ బోర్డర్ పేమెంట్ ఇనీషియేటివ్ (BCBPI) వంటి ప్రాజెక్టులతో సారూప్యంగా ఉంది. (వికీపీడియా జియోపొలిటికల్ ఎకానమీ రిపోర్ట్)
డిజిటల్ చెల్లింపుల వ్యవస్థ ఎలా పనిచేయగలదు?
బ్రిక్స్ వచ్చిన చెల్లింపుల వ్యవస్థకు సంబంధించి ఇప్పటివరకు బయటకు రూపురేఖలు..
1. డిసెంట్రలైజ్డ్ మెసేజింగ్ సిస్టమ్
o స్విప్ట్ కు ప్రత్యామ్నాయంగా
o ప్రతి దేశం తన సొంత నోడ్ నిర్వహించే
o బ్లాక్చెయిన్/డిస్ట్రిబ్యూటెడ్ లెడ్జర్ టెక్నాలజీ (డీఎల్ టీ) ఆధారిత వ్యవస్థ. (వికీపీడియా ఆధునిక దౌత్యం)
2. స్థానిక కరెన్సీల్లో సెటిల్మెంట్
ఓ డాలర్ రిఫరెన్స్ లేకుండా,
o ద్వైపాక్షిక/బహుపాక్షిక ఎక్స్చేంజ్ రేట్ల ఆధారంగా సెటిల్మెంట్.
3. సెంట్రల్ బ్యాంక్ డిజిటల్ కరెన్సీలు (CBDCలు)
o డిజిటల్ రూబుల్, డిజిటల్ యువన్, భవిష్యత్తులో డిజిటల్ రూపాయి వంటి సీబీఐఎల్ ల వినియోగం,
o ట్రేడ్ ఇంబ్యాలెన్స్ సెటిల్మెంట్ కు కొత్త మార్గాలు. (భౌగోళిక రాజకీయ ఆర్థిక నివేదిక ఆధునిక దౌత్యం)
హైలైట్: బ్రిక్స్ పే లక్ష్యం.. డాలర్ లేకుండా, స్విఫ్ట్ లేకుండా, సురక్షిత, తక్కువ ఖర్చు చెల్లింపులు.(Wikipedia brics-pay.com)
పాశ్చాత్య ఆంక్షలు, స్విఫ్ట్ ఆధిపత్యం.. ప్రత్యామ్నాయం ఎందుకు అవసరం?
రష్యా, ఇరాన్ వంటి దేశాలపై పాశ్చాత్య ఆంక్షలు, స్విఫ్ట్ నెట్వర్క్ నుండి వేరుచేయడం, వారి విదేశీ నిల్వలను ఫ్రీజ్ చేయడం – ఇవన్నీ గ్లోబల్ సౌత్ దేశాలకు ఒక హెచ్చరికగా మారాయి. (GIS రిపోర్ట్స్ జియోపొలిటికల్ ఎకానమీ రిపోర్ట్)
• రష్యా–ఇరాన్ తమ చమురు, గ్యాస్ వాణిజ్యంలో చైనా, భారత్ వైపు మళ్లడం
• డాలర్ ఆధారిత చెల్లింపులపై జియో–పాలిటికల్ రిస్క్ పెరగడం
ఈ నేపథ్యంలో, బ్రిక్స్ చెల్లింపుల వ్యవస్థ..
పాశ్చాత్య ఆర్థిక పరపతికి వ్యతిరేకంగా ఒక రక్షణ కవచం, ఒక భీమ పాలసీగా భావించబడుతోంది.
ఇది..
• కీలక సరుకుల (చమురు, ధాన్యం, ఎరువులు) దిగుమతులపై ఆంక్షల ప్రభావం తగ్గించగలదు
• సభ్య దేశాలకు స్వతంత్ర ఆర్థిక సార్వభౌమత్వాన్ని బలోపేతం చేయగలదు. (GIS రిపోర్ట్స్ మోడ్రన్ డిప్లొమసీ)
డాలర్ ఆధిపత్యం, పెట్టుబడిదారుల విశ్వాసం – సున్నితమైన సమీకరణ
బ్రిక్స్ చెల్లింపుల వ్యవస్థ లక్ష్యం డీ–డాలరైజేషన్ అయినప్పటికీ, ఇది డాలర్ ను ఒక్కసారిగా భర్తీ చేయడం కాదు.
• డాలర్ ఇంకా ప్రపంచ రిజర్వ్ కరెన్సీల్లో సుమారు 60 శాతం వాటా ఉంది. (GIS రిపోర్ట్స్ జియోపొలిటికల్ ఎకానమీ రిపోర్ట్)
• గ్లోబల్ బాండ్ మార్కెట్లు, కమోడిటీ ప్రైసింగ్, ఫైనాన్షియల్ డెరివేటివ్స్ – ఇవన్నీ డాలర్ కేంద్రంగా ఉన్నాయి.
హైలైట్: బ్రిక్స్ లక్ష్యం – డాలర్ను కూల్చడం కాదు.. డాలర్పై అతిగా ఆధారపడే ప్రమాదాన్ని తగ్గించడం.
అయితే, చైనా, భారత్ వంటి పెద్ద ఆర్థిక వ్యవస్థలు డాలర్ వినియోగాన్ని తగ్గిస్తే..
• డాలర్ డిమాండ్ పై ప్రభావం
• యూఎస్ ట్రెజరీ మార్కెట్, గ్లోబల్ లిక్విడిటీపై దీర్ఘకాల ప్రభావాలు వంటి ప్రశ్నలు కూడా ముందుకు వస్తాయి. )భౌగోళిక రాజకీయ ఆర్థిక నివేదిక ఆధునిక దౌత్యం)
భారత స్థానం: బ్రిక్స్, క్వాడ్, నాన్ అలైండ్ వారసత్వం
భారత్ ఒకవైపు..
• బ్రిక్స్ ద్వారా డీ–డాలరైజేషన్, స్థానిక కరెన్సీ వాణిజ్యం, కొత్త చెల్లింపు వ్యవస్థలపై చర్చలు చేస్తూ..
• మరోవైపు క్వాడ్ (అమెరికా, ఆస్ట్రేలియా, జపాన్, భారత్) వంటి వేదికల ద్వారా పాశ్చాత్య ఆర్థిక, భద్రతా వ్యవస్థలతోనూ అనుసంధానమై ఉంది.
121 దేశాలు అలీన ఉద్యమంలో వ్యవస్థాపక సభ్యురాలైన భారత విదేశాంగ, ఆర్థిక వ్యూహం, ఇప్పుడు..
మల్టీ–అలైన్మెంట్.. – అన్ని బ్లాకులతో పని చేస్తూ, ఏ ఒక్క బ్లాక్ పైనా పూర్తిగా ఆధారపడకుండా ఉండే మార్గం.
బ్రిక్స్ పాత్రల వ్యవస్థలో భారత రూపాయి
• రూపాయి–రూబుల్, రూపాయి–దిర్హామ్, రూపాయి–యువాన్ సెటిల్మెంట్ మార్గాలు
• భారతీయ బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థకు కొత్త అవకాశాలు, కొత్త రిస్కులు అన్నిటినీ కలిపి, భారత ఆర్థిక, విదేశాంగ విధానానికి ఒక సున్నితమైన మార్పు పరీక్షగా మారవచ్చు.
సాంకేతిక, రాజకీయ సవాళ్లు
బ్రిక్స్ చెల్లింపుల వ్యవస్థ అమలులో ప్రధాన సవాళ్లు (GIS నివేదికలు ఆధునిక దౌత్యం)
• సభ్య దేశాల మధ్య టెక్నికల్ ఇంటర్ఆపరబిలిటీ
• సైబర్ భద్రత, డేటా సార్వభౌమత్వం
• ప్రతి దేశం సెంట్రల్ బ్యాంక్, ఫైనాన్స్ మంత్రిత్వ శాఖల మధ్య సమన్వయం
• చైనా–భారత్, రష్యా–పాశ్చాత్య దేశాల మధ్య ఉన్న జియో–పాలిటికల్ ఉద్రిక్తతలు
హైలైట్: బ్రిక్స్ చెల్లింపుల వ్యవస్థ ఒకే దెబ్బకు డాలర్ను భర్తీ చేయదు, కానీ గ్లోబల్ ఫైనాన్స్లో పోలీసెంట్రిక్ ఆర్డర్ దారితీసే మొదటి పెద్ద అడుగు కావచ్చు.
ముగింపు.. డిజిటల్ బ్రిక్స్.. – భవిష్యత్తు ఆర్థిక యుద్ధంలో కొత్త ఆయుధమా?
బ్రిక్స్ అంతర్ కరెన్సీ డిజిటల్ చెల్లింపుల వ్యవస్థ..
• పాశ్చాత్య ఆంక్షలు, స్విఫ్ట్ ఆధిపత్యం, డాలర్ అస్థిరతల నుంచి రక్షణ కవచంగా
• గ్లోబల్ సౌత్ దేశాలు ఆర్థిక స్వాతంత్ర్య ప్రకటనగా
• భారత రూపాయి, ఇతర బ్రిక్స్ కరెన్సీలకు కొత్త అంతర్జాతీయ స్థానంగా మారే అవకాశం ఉంది.
అయితే, ఇది సాంకేతికంగా క్లిష్టమైన, రాజకీయంగా సున్నితమైన, ఆర్థికంగా దీర్ఘకాలిక ప్రయోగం.
ఈ ప్రయోగం విజయవంతమైతే, ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థలో “డాలర్–కేంద్రిత యుగం” నుంచి “బహు–కరెన్సీ యుగం” వైపు మార్పుకు బ్రిక్స్ ఒక కీలక మలుపు కావచ్చు.
సూచనలు
• GIS నివేదికలు – “BRICS చెల్లింపు వ్యవస్థలో పురోగతిని సాధిస్తోంది – డాలర్ రహిత వాణిజ్యంలో పెరుగుతున్న పురోగతి” GIS నివేదికలు
• వికీపీడియా – “BRICS పే – వికేంద్రీకృత మరియు స్వతంత్ర చెల్లింపు సందేశ విధానం” వికీపీడియా
• BRICS పే అధికారిక సైట్ – “BRICS+ చెల్లింపు పర్యావరణ వ్యవస్థ – వికేంద్రీకృత డిజిటల్ చెల్లింపు వేదిక” brics-pay.com
• జియోపొలిటికల్ ఎకానమీ రిపోర్ట్ – “BRICS US డాలర్ ఆధిపత్యాన్ని సవాలు చేయడానికి ‘మల్టీ-కరెన్సీ సిస్టమ్’ని ప్లాన్ చేస్తుంది” జియోపొలిటికల్ ఎకానమీ రిపోర్ట్
• ఆధునిక దౌత్యం – “BRICS గేమ్-చేంజింగ్ బ్లాక్చెయిన్ చెల్లింపు వ్యవస్థ: ప్రపంచ లావాదేవీల భవిష్యత్తు” ఆధునిక దౌత్యం
ఈ విశ్లేషణ మీకు నచ్చింది, దయచేసి మా పోర్టల్ను అనుసరించండి, మీతో పంచుకోండి, అలాగే మీ విలువైన అభిప్రాయాలను తెలియజేయండి.
– సీతారాం కంఠంనేని
.webp)