AP Infrastructure Projects : ఆంధ్రప్రదేశ్ అభివృద్ధిలో కేంద్ర ప్రభుత్వంతో సమన్వయం కీలక పాత్ర పోషిస్తుందా? రాష్ట్రంలో ప్రాథమిక సౌకర్యాల కల్పనకు సంబంధించి ప్రస్తుతం చర్చలు జరుగుతున్న ప్రాజెక్టులు ఈ ప్రశ్నలకు ప్రాధాన్యతను పెంచుతున్నాయి. బోర్డులు, రైల్వే లైన్లు, హైస్పీడ్ రైళ్లు, విమానాశ్రయాలు, పోర్టులు, మెట్రో రైలు వంటి రంగాల్లో పలు ప్రతిష్ఠాత్మక ప్రాజెక్టులు వివిధ దశల్లో అందుబాటులో ఉన్న వివరాలను సూచిస్తున్నాయి. వీటిలో కొన్ని నిర్మాణంలో ఉండగా.. వ్యాధి టెండర్ల దశలో, ఇంకొన్ని డీపీఆర్‌ (సమగ్ర ప్రాజెక్టు నివేదిక), అనుమతుల దశల్లో ఉన్నాయి.
అధికారంలో ఉన్న బీజేపీతో కూటమిగా ఉండటం వల్ల రాష్ట్రానికి ఏమి ప్రయోజనం అనే ప్రశ్నకు సమాధానంగా ఈ ప్రాజెక్టులను కొందరు ప్రస్తావిస్తున్నారు. అయితే, రాజకీయంగా ఎవరి వాదనలు వారివి అయినప్పటికీ.. రాష్ట్రానికి నిజంగా ప్రయోజనం చేకూర్చే ప్రాజెక్టులు ఆచరణలోకి వచ్చాయి, నిర్ణీత సమయంలో పూర్తయ్యాయి, ప్రజలకు అందుబాటులోకి వచ్చినప్పుడే.
ప్రాథమిక పెట్టుబడుల్లో ఏపీకి కీలక స్థానం?
అన్ని మౌలిక సదుపాయాల ప్రాజెక్టుల కోసం కేంద్ర ప్రభుత్వం కేటాయిస్తున్న నిధుల్లో లేదా ఆంధ్రప్రదేశ్ మూడో స్థానంలో ఉందని ప్రచారంలో ఉంది. ప్రాజెక్టులకు ఆమోదం పనులు లభించలేదు, ప్రతిపాదిత కొత్త ముందుకు సాగితే రాష్ట్రం రెండో స్థానానికి చేరుకునే అవకాశం ఉందన్న అంచనాలు కూడా వినిపిస్తున్నాయి.
అయితే, ఈ ర్యాంకింగ్‌ను అంచనా వేయాలంటే దాని ఆధారమైన అధికారిక స్థితి, లెక్కించిన కాలవ్యవధి, ప్రాజెక్టుల పరిధి వంటి అంశాలను పరిశీలించాలి. కేవలం ప్రాజెక్టుల అంచనా వ్యయాలను కలిపి రాష్ట్రాల మధ్య పోలిక చేయడం సరైన పద్ధతి కాదు. పెట్టుబడులు, ఆమోదం పొందిన ప్రాజెక్టులు, వాస్తవంగా ఖర్చు చేసిన నిధులు ప్రకటించిన అంశాలు.
రోడ్లు, ఎక్స్‌ప్రెస్‌వేలు.. కనెక్టివిటీకి కొత్త దిశ
ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో రహదారి కనెక్టివిటీ మెరుగుపడితే పరిశ్రమలు, వ్యవసాయ ఉత్పత్తుల రవాణా, వాణిజ్యం, పర్యాటక రంగాలకు ప్రయోజనం కలిగే అవకాశం ఉంది. ముఖ్యంగా రాజధాని అమరావతిని ప్రధాన నగరాలతో అనుసంధానించే ప్రాజెక్టులకు ప్రాధాన్యత పెరుగుతోంది.
అమరావతి ఔటర్ రింగ్ రోడ్డుకు సంబంధించి సుమారు రూ.11,537.70 కోట్ల టెండర్ విలువను ప్రస్తావిస్తున్నారు. హైదరాబాద్‌–విజయవాడ–మచిలీపట్నం ఎన్‌హెచ్‌-65 విస్తరణకు సుమారు రూ.12,074 కోట్లు, అనకాపల్లి–దివాన్‌చెరువు ఎన్‌హెచ్‌-16 విస్తరణకు సుమారు రూ.3,800 కోట్ల అంచనా వ్యయాలు ఉన్నాయి.
అలాగే ఖరగ్‌పూర్‌–అమరావతి గ్రీన్‌ఫీల్డ్ హైవే, బెంగళూరు–కడప–విజయవాడ కనెక్టివిటీ కారిడార్, బెంగళూరు–చెన్నై ఎక్స్‌ప్రెస్‌వే కనెక్టివిటీ ప్రాజెక్టులు కూడా రవాణా రాష్ట్ర వ్యవస్థకు కీలకంగా మారే అవకాశం ఉంది. అమరావతికి సంబంధించి మరో భారీ రహదారి ప్రాజెక్టుకు సుమారు రూ.32,800 కోట్ల అంచనా వ్యయం ప్రస్తావనలో ఉంది. అయితే, దాని పూర్తి పేరు, పరిధి, అధికారిక ప్రాజెక్టు స్థితిని ధ్రువీకరించాల్సి ఉంది.
ఈ చెల్లింపులు పూర్తయితే ప్రయాణ సమయం తగ్గడం, సరుకు రవాణా వేగవంతం కావడం, కొత్త పారిశ్రామిక కేంద్రాల అభివృద్ధికి అవకాశం ఏర్పడటం వంటి ప్రయోజనాలు కలగవచ్చు. కానీ భూసేకరణ, పర్యావరణ అనుమతులు, నిధుల సమీకరణ, టెండర్ల ప్రక్రియ వంటి అంశాలు ప్రాజెక్టుల వేగాన్ని నిర్ణయిస్తాయి.
రైల్వే రంగంలో భారీ విస్తరణకు అవకాశం
ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో రైల్వే మౌలిక సదుపాయాల విస్తరణకు సంబంధించిన ప్రాజెక్టులు మరో కీలక అంశం. రద్దీగా ఉండే మార్గాల్లో అదనపు లైన్ల నిర్మాణం, సింగిల్ లైన్లను డబ్లింగ్ చేయడం, కొత్త రైల్వే మార్గాల ఏర్పాటు ద్వారా ప్రయాణికుల రవాణాతో పాటు సరుకు రవాణా రవాణా కూడా పెంచవచ్చు.
రాజమండ్రి–విశాఖపట్నం మధ్య మూడో, నాలుగో రైల్వే లైన్లకు సుమారు రూ.9,889 కోట్లు, విజయవాడ–గూడూరు మూడో లైన్‌కు రూ.6,509 కోట్లు, విజయనగరం–టిట్లాగఢ్ మూడో లైన్‌కు రూ.6,996 కోట్లు, గుంతకల్–వాడి మూడో, నాలుగో లైన్లకు రూ.4,758 కోట్ల అంచనాలు వెలువడుతున్నాయి.
ఇవే కాకుండా గుంతకల్–గుంటూరు డబ్లింగ్, గుంటూరు–బీబీనగర్ డబ్లింగ్, నడికుడి–శ్రీకాళహస్తి కొత్త రైల్వే లైన్, కొటిపల్లి–నరసాపురం రైల్వేలైన్, కాజీపేట–విజయవాడ మూడో లైన్, గూడూరు–రేణిగుంట మూడో లైన్ వంటి ప్రాజెక్టులు కూడా ప్రాధాన్యత సంతరించుకున్నాయి.
ఎర్రుపాలెం–అమరావతి–నంబూరు రైల్వే లైన్‌కు సుమారు రూ.2,047 కోట్ల అంచనా వెచ్చిస్తున్నారు. ఈ రాజధాని ప్రాంత రవాణా అవసరాలకు ఉపయోగపడే అవకాశం ఉంది. మరోవైపు హైదరాబాద్‌–చెన్నై, హైదరాబాద్‌–బెంగళూరు హైస్పీడ్ రైలు మార్గాలు పీఆర్‌ దశలో ఉన్నట్లు వివరాలు తెలియజేస్తున్నాయి.
అయితే, హైస్పీడ్ రైలు ప్రాజెక్టుల విషయంలో అధ్యయనం, మార్గ నిర్ధారణ, ఆర్థిక సాధ్యాసాధ్యాలు, తుది అనుమతులు కీలకం. డీపీఆర్‌ దశలో ఉండటం అంటే నిర్మాణం ప్రారంభమైనట్లు కాదు.
విమానాశ్రయాల ద్వారా ప్రాంతీయ అభివృద్ధి
విమాన రంగంలోనూ రాష్ట్రానికి కొత్త అవకాశాలు కనిపిస్తున్నాయి. దగదర్తి గ్రీన్‌ఫీల్డ్ విమానాశ్రయానికి సుమారు రూ.648 కోట్లు, కుప్పం విమానాశ్రయానికి రూ.734 కోట్లు, శ్రీకాకుళం విమానాశ్రయానికి సుమారు రూ.550 కోట్ల అంచనాలు ఉన్నాయి. అమరావతి గ్రీన్ ఫీల్డ్ విమానాశ్రయానికి సుమారు రూ.4,700 కోట్ల అంచనా వ్యయం ప్రస్తావనలో ఉంది.
ఈ విమానాశ్రయాలు కార్యరూపం దాల్చితే ఆయా ప్రాంతాలకు పెట్టుబడులు ఆకర్షించడం, వ్యాపార ప్రయాణాలను సులభతరం చేయడం, పర్యాటక రంగాన్ని అభివృద్ధి చేయడం వంటి ప్రయోజనాలు ఉండవచ్చు. అయితే విమానాశ్రయాల విషయంలో భూమి లభ్యత, అనుమతులు, విమానయాన సంస్థల ఆసక్తి, ప్రయాణికుల డిమాండ్ వంటి అంశాలు కీలకం.
పోర్టులు, మత్స్యకార రంగం.. తీరప్రాంతానికి కొత్త అవకాశాలు
సుదీర్ఘ తీరప్రాంతం కలిగిన ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు పోర్టులు, సముద్ర రవాణా ఎంతో ముఖ్యమైనవి. దుగరాజపట్నం పోర్టు, షిప్‌బిల్డింగ్ క్లాస్టర్ ప్రతిపాదనలకు సంబంధించి డీపీఆర్‌, అనుమతుల దశలను ప్రస్తావిస్తున్నారు. నిజాంపట్నం ఫిషింగ్ హార్బర్‌కు సుమారు రూ.345 కోట్లు, ఉప్పాడ ఫిషింగ్ హార్బర్‌కు సుమారు రూ.274 కోట్ల అంచనా వ్యయాలు కనిపిస్తున్నాయి.
చేపల నిల్వకు అవసరమైన సౌకర్యాలు, మార్కెటింగ్ అవకాశాలు పెరగవచ్చు. పెద్ద పోర్టులు కార్యరూపం దాలిస్తే పరిశ్రమలు, లాజిస్టిక్స్, ఎగుమతులకు కూడా ఊతం లభించే అవకాశం ఉంది.
అయితే, పోర్టు ప్రాజెక్టుల విషయంలో పర్యావరణ ప్రభావం, తీరప్రాంత ప్రజల జీవనోపాధి, ఆర్థిక సాధ్యాసాధ్యాలు, సరుకు రవాణా అవసరాలను సమగ్రంగా పరిశీలించాల్సి ఉంటుంది.
విశాఖ, విజయవాడ మెట్రోలకు ఎప్పుడు మోక్షం?
పట్టణ రవాణా రంగంలో విశాఖపట్నం మెట్రో, విజయవాడ మెట్రో ప్రాజెక్టులపై ఆసక్తి. ఈ రెండు ప్రాజెక్టుల అంచనా వ్యయం సుమారు రూ.21,616 కోట్లుగా ఉంది. ప్రస్తుతం ఇవి డీపీఆర్‌, అనుమతుల దశల్లో ఉన్నాయి.
వేగంగా విస్తరిస్తున్న పట్టణాల్లో మెట్రో రైలు అందుబాటులోకి వస్తే ట్రాఫిక్ తగ్గడం, ప్రయాణ సమయం ఆదా కావడం, ప్రజా రవాణాపై ఆధారపడే వారి సంఖ్య పెరగడం వంటి ప్రయోజనాలు కలగవచ్చు. అయితే భారీ పెట్టుబడులు అవసరమయ్యే ఈ ప్రాజెక్టులకు కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల మధ్య ఆర్థిక భాగస్వామ్యం, ప్రయాణికుల అంచనాలు, నిర్వహణ వ్యయాలపై స్పష్టత అవసరం.
కూటమి రాజకీయాలకతీతంగా.. ప్రజలకు అందే ప్రయోజనాలే ముఖ్యం
రాష్ట్రంలో బీజేపీతో తెలుగుదేశం పార్టీ తరపున కూటమి ప్రభుత్వానికి ఉన్న రాజకీయ సమన్వయం రాష్ట్ర అభివృద్ధి ప్రాజెక్టుల విషయంలో ఉపయోగపడే అవకాశం ఉంది. కేంద్ర అనుమతులు, నిధులు విడుదల, జాతీయ అధికారులు, రైల్వేలు వంటి అంశాల్లో సమన్వయం అవసరం. అయితే ఏ ప్రాజెక్టు అయినా దాని అధికారిక నిర్ణయాలు, బడ్జెట్ కేటాయింపులు, పనుల అమలుపైనే ఉంటుంది.
ప్రస్తుతం చర్చల్లో ఉన్న ప్రాజెక్టుల నిర్మాణం ఒకే స్థాయిలో చూడలేం. కొన్ని నిర్మాణ దశలో ఉండగా, అనారోగ్యం టెండర్లు లేదా అనుమతుల కోసం ఉన్నాయి. ఇంకొన్ని ప్రాథమిక అధ్యయనాల దశలోనే ఉన్నాయి. అందువల్ల వాటి అంచనా వ్యయాల కలిపి రాష్ట్రానికి ఇప్పటికే పెట్టుబడులు వచ్చినట్లు భావించడం సరికాదు.
అసలు పరీక్ష.. ప్రాజెక్టులు ఎప్పటికి పూర్తవుతాయి?
ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు ప్రాథమిక రంగంలో అవకాశాలు ఉన్నాయనడంలో సందేహం లేదు. అయితే ఈ అవకాశాలు వాస్తవ అభివృద్ధిగా మారాలంటే మూడు అంశాలు కీలకం. మొదటిది.. ప్రాజెక్టులకు అవసరమైన అనుమతులు, నిధులను సకాలంలో సమకూర్చడం. రెండోది.. భూసేకరణ నుంచి నిర్మాణం వరకు వేగంగా పూర్తి చేయడం. మూడోది.. ప్రాజెక్టుల వల్ల స్థానిక ప్రజలకు, వ్యాపారులకు, పరిశ్రమలకు కలిగే ప్రయోజనాలను నిర్ధారించడం.
రాజకీయంగా కేంద్రంతో సత్సంబంధాలు ఉండటం ఒక అనుకూలత కావచ్చు. కానీ ఆ సంబంధిత ఫలితాన్ని కొలిచేది ప్రకటనలతో కాదు.. పత్రాలు, అందుబాటులోకి వచ్చిన రైల్వే లైన్లు, ప్రారంభమైన విమానాశ్రయాలు, కార్యరూపం దాల్చిన పోర్టులు, ప్రయాణికులకు అందించే మెట్రో రైళ్లతోనే.
ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో మౌలిక సదుపాయాలకు సంబంధించిన ప్రాజెక్టులు రాష్ట్ర భవిష్యత్తుపై ఆశలు పెంచుతున్నాయి. ఇప్పుడు ప్రజలు ప్రాజెక్టుల జాబితా కాదు.. వాటి అమలు వేగం, నిధుల వాస్తవ కేటాయింపులు, పనుల పూర్తి గడువులు, చివరకు తమ జీవితాల్లో కనిపించే మార్పు.
