మన దేశంలో ప్రతి రోజు చేసే పూజలు, శుభకార్యాలు మరియు యజ్ఞాల ప్రారంభ పండితులు లేదా మనం జంబుద్వీపే భరతవర్షఖండే మేరో దక్షిణదిగ్భాగే… అంటూ ఒక విశేషమైన సంకల్పం చెప్పడం సహజం. అయితే, ఈ సంకల్పంలో మొదటగా వచ్చే జంబుద్వీపం అనే పదం వెనుక ఎంతటి అద్భుతమైన చరిత్ర, పౌరాణిక నేపథ్యం దాగి ఉందో చాలా మందికి పూర్తిగా తెలియదు. పురాతన కాలంలో మన భారతదేశానికి మరియు చుట్టూ ఉన్న విశాలమైన భూభాగానికి జంబుద్వీపం అనే పేరు ఉండేది. జంబు అంటే నేరేడు పండు అని, ద్వీపం అనగా చుట్టూ నీరు ఉన్న భూభాగం అని అర్థం వస్తుంది. అంటే, నేరేడు చెట్లు విరివిగా పెరిగిన భూభాగం లేదా నేరేడు పండ్ల దీవి అని దీనికి స్పష్టమైన భౌగోళిక మరియు చారిత్రక ప్రాముఖ్యత ఉంది. హిందూ పురాణాల ప్రకారం, విష్ణు పురాణం మరియు భాగవత పురాణంలో ఈ భూమిని మొత్తం ఏడు ద్వీపాలుగా విభజించారు. వాటిలో అత్యంత ముఖ్యమైనది, కేంద్ర భాగంలో ఉన్న ప్రధాన ప్రాంతం ఈ జంబుద్వీపం. పురాణ కథనాల ప్రకారం, ఈ భూభాగం మధ్యలో ఒకప్పుడు ఒక భారీ నేరేడు చెట్టు ఉండేదని, దాని పండ్లు ఏనుగులంత భారీ పరిమాణంలో ఉండేవని వర్ణించబడింది. ఆ పండ్ల రసం ప్రవహించి జంబు నది గా మారిందని, ఆ నది ప్రవహించిన ప్రాంతమంతా కాలక్రమేణా జంబుద్వీపం గా పిలువబడుతుందని నమ్మేవారు.
ఈ మహా ద్వీపం భౌగోళికంగా చాలా విశాలమైనదిగా ఉండేది, ఇందులో ఇప్పటి ఆసియా ఖండంలోని అనేక ప్రాంతాలు అంతర్భాగంగా ఉండేవి. పురాతన గ్రంథాల ప్రకారం ఈ జంబుద్వీపాన్ని అప్పట్లో తొమ్మిది ఖండాలు లేదా భాగాలుగా విభజించారు, వాటిని వర్షాలు అని పిలిచేవారు. ఆ తొమ్మిది భాగాలలో దక్షిణాన హిమాలయాల నుండి హిందూ మహాసముద్రం వరకు విస్తరించి ఉన్న ఒక ప్రత్యేకమైన భూభాగాన్ని భారతవర్షం అని పిలిచేవారు. అదే నేడు మనం గర్వంగా పిలుచుకుంటున్న మన భారతదేశం. ఈ జంబుద్వీపంలోని ఈ విశేషమైన చరిత్ర పరిపాలించిన అత్యంత ప్రసిద్ధ చక్రవర్తి దుష్యంతుడు మరియు శకుంతల కుమారుడి పేరు మీదుగా ఈ భారతవర్షం లేదా భారతదేశం అనే పేరు స్థిరపడిందని చారిత్రక ఆధారాలు చెబుతున్నాయి. కేవలం హిందూ పురాణాలలోనే కాకుండా, బౌద్ధ మత గ్రంథాలైన మహావంశం మరియు వివిధ జాతక కథలలో కూడా ఈ ప్రాంతాన్ని సూచించడానికి ప్రాకృత భాషలో జంబుదీప అనే పదాన్ని విస్తృతంగా ఉపయోగించారు. ఇంకా, మౌర్య సామ్రాజ్యానికి చెందిన గొప్ప చక్రవర్తి అశోకుడు తన సామ్రాజ్యాన్ని, ప్రజలను ఉద్దేశించి అనేక శాసనాలలో జంబుద్వీపం అనే పదాన్ని గర్వంగా పేర్కొన్నాడు. ఆధునిక కాలంలో ఆ పేరు కనుమరుగైపోయినట్లు అనిపించింది, మన నిత్య జీవితంలో, ముఖ్యంగా సంప్రదాయ పూజలు మరియు శుభకార్యాల సంకల్పంలో ఇది నేటికీ సజీవంగా ఉంది. మనం చదివే ఆ సంకల్ప మంత్రం ద్వారా జంబుద్వీపంలోని, భారతవర్షంలో, భరతఖండంలో, మేరు పర్వతానికి దక్షిణ దిశలో ఉన్న భూభాగంలో ఉన్నామని గుర్తుచేసుకుంటూ, మన పూర్వీకులు అందించిన గొప్ప భౌగోళిక మరియు సాంస్కృతిక గుర్తింపును తరతరాలుగా కాపాడుకుంటూ వస్తున్నాము.
జంబూద్వీప చరిత్ర, భారతదేశపు ప్రాచీన పేర్లు, భారతవర్ష భూగోళశాస్త్రం, భారతదేశం యొక్క పౌరాణిక చరిత్ర, భారతదేశం యొక్క గ్రంథాల పేర్లు, తెలుగులో చారిత్రక వాస్తవాలు, ప్రాచీన భారతీయ వారసత్వం.
