వైఎస్ జగన్ మోహన్ రెడ్డి : అధికారంలో ఉన్నప్పుడు ఒక నిర్ణయానికి మద్దతు.. ప్రతిపక్షంలోకి వచ్చాక అదే నిర్ణయంపై పశ్చాత్తాపం.. ఎన్నికల సంఘాల తీరుపై విమర్శలు చేస్తూనే వాటి జోక్యం కోసం వినతులు.. వైఎస్ జగన్ మోహన్ రెడ్డి తాజా రాజకీయ వైఖరి ఇప్పుడు ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజకీయాల్లో చర్చకు దారితీస్తోంది. ఎన్నికల వ్యవస్థలో పారదర్శకత, నిష్పాక్షికత అవసరమే అయినా.. ఆ అంశంపై వైఎస్సార్సీపీ అనుసరిస్తున్న వైఖరిలోని వైరుధ్యాల ప్రశ్నలు లేవనెత్తుతున్నాయి.
ఎన్నికల సంస్కరణలు.. ఇప్పుడే గుర్తొచ్చాయా?
ప్రజాస్వామ్యంలో ఎన్నికల సంఘాల స్వతంత్రత అత్యంత కీలకం. ఎన్నికల నిర్వహణలో ఎలాంటి రాజకీయ అవకాశాలు లేకుండా, అన్ని పార్టీలకు సమానం కల్పించే వ్యవస్థ ఉండాలని ప్రజలు కోరుకుంటారు. ఎన్నికల ప్రధాన కమిషనర్, ఇతర ఎన్నికల కమిషనర్ల నియామక ప్రక్రియలో పారదర్శకత ఉండాలన్న డిమాండ్ కూడా ఈ నేపథ్యంలోనే ప్రాధాన్యత సంతరించుకుంది.
అయితే, ఈ అంశంపై వైఎస్ జగన్ మోహన్ రెడ్డి చేసిన తాజా వ్యాఖ్యలు ఆయన గత వైఖరిని మరోసారి తెరపైకి తీసుకొచ్చాయి. ఎన్నికల కమిషనర్ల నియామకానికి సంబంధించిన కేంద్ర చట్టానికి 2023లో వైఎస్సార్సీపీ మద్దతు ఉంది. ఇప్పుడు ఆ నిర్ణయం తప్పిదమని జగన్ అంగీకరిస్తున్నారు. ప్రధానమంత్రి, సుప్రీంకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి, ప్రతిపక్ష నేతతో కూడిన ఎంపిక ప్రక్రియ ఉండాలని ఆయన కోరుతున్నారు.
ఈ ప్రతిపాదనపై చర్చ. కానీ, ఒక కీలకమైన ప్రశ్నకు వైఎస్సార్సీపీ సమాధానం చెప్పాల్సి ఉంది. ఆ చట్టం రూపకల్పన, ఆమోదం సమయంలో కనిపించని లోపాలు ఇప్పుడు ఎందుకు కనిపిస్తున్నాయి? అప్పట్లో మద్దతు తెలిపిన పార్టీ.. ఇప్పుడు అదే నిర్ణయాన్ని తప్పుబట్టడం వెనుక రాజకీయ పరిస్థితుల ప్రభావం ఉందా? అన్న చర్చ సహజంగానే మొదలవుతోంది.
అధికారం మారితే అభిప్రాయాలు కూడా మారుతున్నాయా?
నిర్ణయాలను సమీక్షించడం రాజకీయాల్లో తప్పు కాదు. గతంలో తీసుకున్న నిర్ణయం వల్ల ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థకు నష్టం జరుగుతుందని భావిస్తే, దాన్ని అంగీకరించి సరిదిద్దుకోవడానికి ప్రయత్నించడం మంచి పరిణామమే. అయితే, అలాంటి మార్పు వెనుక స్పష్టమైన వివరణ ఉండాలి. గతంలో ఎందుకు మద్దతు ఇచ్చారు? ఇప్పుడు ఏ అంశాలు తప్పుగా కనిపిస్తున్నాయి? భవిష్యత్తులో అలాంటి పరిస్థితులు తలెత్తకుండా ఎలాంటి చర్యలు తీసుకోవాలి? అనే ప్రశ్నలకు సమాధానాలు అవసరం.
జగన్ తన గతంపై పశ్చాత్తాపం వ్యక్తం చేయడం మాత్రమే కాకుండా, భవిష్యత్తులో ఎన్నికల వ్యవస్థను మెరుగుపరిచేందుకు నిర్దిష్టమైన సంస్కరణలను ప్రతిపాదిస్తే ఆ చర్చ మరింత నిర్మాణాత్మకంగా మారుతుంది. లేకపోతే, ఈ అంశం ప్రజాస్వామ్య సంస్కరణల కంటే రాజకీయ విమర్శలకే పరిమితమయ్యే ప్రమాదం ఉంది.
రాష్ట్ర ఎన్నికల సంఘంపై విమర్శలు.. మళ్లీ అదే సంస్థను ఆశ్రయించడం!
ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల నేపథ్యంలోనూ జగన్ వైఖరి చర్చనీయాంశంగా మారింది. అధికార ప్రతిపక్ష అభ్యర్థులను భయపెడుతూ కూటమితోందని, నామినేషన్ల ప్రక్రియకు అడ్డంకులు సృష్టిస్తున్నారని ఆయన ఆరోపిస్తున్నారు. రాష్ట్ర ఎన్నికల కమిషనర్ అనిల్ చంద్ర వ్యవహారశైలిపైనా అభ్యంతరాలు వ్యక్తం చేస్తున్నారు.
అయితే, రాష్ట్ర ఎన్నికల కమిషనర్ నిష్పాక్షికతను విమర్శిస్తూ అనంతరం, ఎన్నికల అక్రమ ఫిర్యాదులపై అదే కమిషనర్‌ను ఆశ్రయించడం రాజకీయంగా చర్చకు దారితీసింది.
ఇక్కడ ఒక ముఖ్యమైన విషయాన్ని గుర్తించాలి. ఎన్నికల సంఘం పనితీరుపై విమర్శలు చేయడం, అదే సమయంలో న్యాయం కోరడం పరస్పర విరుద్ధమైన చర్యలను తేల్చేయాలి. ఒక రాజకీయ పార్టీకి ఎన్నికల సంఘంపై అభ్యంతరాలు, ఫిర్యాదు చేసే హక్కు ఉంటుంది. ఆరోపణలు ఎదుర్కొంటున్న సంస్థ లేదా అధికారికి తమ ఫిర్యాదును సమర్పించడం ప్రజాస్వామ్య ప్రక్రియలో భాగమే.
అయితే, ఒక సంస్థపై విమర్శలు చేస్తున్నప్పుడు ఆధారాలు చూపించడం, అదే సంస్థను ఆశ్రయించినప్పుడు దానిని అధికారికంగా నిర్వహించడం కూడా అంతే ముఖ్యం. ఎన్నికల సంఘం తమకు అనుకూలంగా ఉన్నప్పుడు, ప్రతికూలంగా ఉన్నప్పుడు మరోలా స్పందించే రాజకీయ సంస్కృతికి పార్టీలకు దూరంగా ఉండాలి.
ఎన్నికల సంస్కరణలు రాజకీయాలకు అతీతంగా ఉండాలి
ఎన్నికల నిర్వహణలో అక్రమాలు జరిగాయా? ప్రతిపక్ష అభ్యర్థులకు అన్యాయం జరిగిందా? ఎన్నికల అధికారులు నిష్పాక్షికంగా వ్యవహరిస్తున్నారా? అనే అంశాలను రాజకీయ ఆరోపణల ఆధారంగా మాత్రమే నిర్ణయించాలి. ఫిర్యాదులు, అందుబాటులో ఉన్న ఆధారాలు, అధికారిక విచారణలు, సంబంధిత సంస్థల నిర్ణయాల ఆధారంగా వాస్తవాలను నిర్ధారించాలి.
అలాగే, ఎన్నికల కమిషనర్ల నియామక ప్రక్రియలో పారదర్శకతను పెంచాలన్న డిమాండ్‌ను కూడా కేవలం రాజకీయ ప్రయోజనాల కోణంలో చూడకూడదు. అధికారంలో ఉన్న పార్టీతో పాటు ప్రతిపక్షాలు కూడా ఎన్నికల వ్యవస్థపై ప్రజల్లో విశ్వాసాన్ని పెంచేలా వ్యవహరించాలి.
మాటలకే పరిమితమా.. ఆచరణలోనూ మార్పు అవసరమేనా?
జగన్ తాజా వైఖరి వైఎస్సార్సీపీకి ఒక రాజకీయ పరీక్షగా మారింది. గతంలో తీసుకున్న నిర్ణయంపై తప్పును అంగీకరించడం ఒక అంశమైతే, ఆ నిర్ణయం ఎందుకు తీసుకున్నారో ప్రజలకు వివరించడం మరో అంశం. రాష్ట్ర ఎన్నికల సంఘం తీరుపై అనుమానాలు వ్యక్తం చేస్తూనే దాని నుంచి న్యాయం కోరడం తప్పు కాకపోయినా, విమర్శలకు ఆధారాలు చూపించడం అవసరం.
అంతిమంగా, ఎన్నికల సంస్కరణలపై జగన్ లేవనెత్తుతున్న ప్రశ్నలను పరిశీలించాల్సిందే. అదే సమయంలో ఆయన గత నిర్ణయాలనూ, ప్రస్తుత చర్యలనూ ఒకే ప్రమాణంతో పరిశీలించాలి. ఎన్నికల వ్యవస్థలో పారదర్శకత కోసం చేసే పోరాటం వ్యక్తులు, పార్టీలు లేదా ప్రభుత్వాలకు అనుకూలంగా ఉన్నప్పుడే పరిమితం కాకూడదు.
ప్రజాస్వామ్యానికి అవసరమైన రాజకీయ ఆరోపణల పోటీ కాదు.. అన్ని పార్టీలకు ఒకే న్యాయసూత్రాలు వర్తించే వ్యవస్థ. ఎన్నికల సంస్కరణలపై జగన్ చిత్తశుద్ధిని నిరూపించుకోవాలంటే, తన గత నిర్ణయాలపై స్పష్టత ఇవ్వడంతో పాటు, భవిష్యత్తులోనూ అదే ప్రమాణాలను పాటిస్తానని ఆచరణలో చూపించాల్సి ఉంటుంది.
