హైదరాబాద్ బిర్యానీ : భోజన ప్రియులు అత్యంత ఇష్టంగా తినే వంటకాల్లో బిర్యానీకి ప్రత్యేక స్థానం ఉంటుంది. ఇది కేవలం ఆకలి తీర్చే ఆహారం మాత్రమే కాదు.. ఎంతో మందికి ఒక ప్రత్యేకమైన ఫీలింగ్. స్నేహితులు కలిసినా, కుటుంబంతో వేడుక జరిగినా, ఆదివారం వచ్చిందంటే చాలామంది మొదట గుర్తు చేసుకునేది బిర్యానీనే. అందుకే ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రతి సంవత్సరం జూలై మొదటి ఆదివారం ప్రపంచ బిర్యానీ డేగా జరుపుకుంటారు. ఈ సందర్భంగా బిర్యానీ చరిత్ర, ప్రత్యేకత, రకాల గురించి తెలుసుకుందాం.
బిర్యానీ పర్షియన్ సంస్కృతిలో ఉన్నాయని చరిత్రకారులు చెబుతున్నారు. పర్షియన్ భాషలో ‘బిరియన్’ అంటే వేయించిన లేదా కాల్చిన అని అర్థం. మొఘల్ పాలకుల కాలంలో ఈ వంటకం భారతదేశానికి చేరింది. రాజ కుటుంబాల వంటగదుల్లో ప్రత్యేకంగా తయారయ్యే ఈ వంటకం క్రమంగా ప్రజల్లోకి చేరింది. కాలక్రమేణా ప్రతి ప్రాంతం తమ రుచులకు తగ్గట్టుగా కొత్త బిర్యానీలను రూపొందించుకుంది.
భారత్‌లో బిర్యానీ అంటే ముందుగా గుర్తొచ్చేది హైదరాబాద్ బిర్యానీ. నిజాం పాలనలో అభివృద్ధి చెందిన ఈ బిర్యానీ ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రత్యేక గుర్తింపు పొందింది. బాస్మతి బియ్యం, మసాలాలు, కుంకుమపువ్వు, నెయ్యి, చికెన్ లేదా మటన్‌తో ‘దమ్’ పద్ధతిలో వండటం దీని ప్రత్యేకత. దేశ విదేశాల నుంచి హైదరాబాద్ వచ్చే పర్యాటకులు తప్పనిసరిగా రుచి చూసే వంటకాల్లో ఇది ఒకటి.
భారత్‌లో ఒక్క హైదరాబాద్ బిర్యానీ మాత్రమే కాదు.. లక్నో అవధీ బిర్యానీ, కోల్‌కతా బిర్యానీ, మలబార్ బిర్యానీ, అంబూర్ బిర్యానీ, డిండిగల్ బిర్యానీ, తలస్సేరి బిర్యానీ వంటి ఎన్నో రకాల బిర్యానీలు ఉన్నాయి. ప్రతి బిర్యానీ తయారీ విధానం, మసాలా వినియోగం, రుచి ప్రత్యేకంగా ఉంటుంది. కొన్ని చోట్ల బంగాళాదుంపతో, సీఫుడ్‌తో చోట్ల కూడా బిర్యానీ తయారు చేస్తారు.
ఒకప్పుడు బిర్యానీ అంటే చికెన్ లేదా మటన్‌తోనే చేసేవారు. ఇప్పుడు పన్నీర్, వెజిటబుల్స్, మష్రూమ్, సోయా, ఎగ్, ప్రాన్స్, ఫిష్ వంటి ఎన్నో రకాల బిర్యానీలు అందుబాటులోకి వచ్చాయి. శాకాహారులు, మాంసాహారులు అనే తేడా లేకుండా అందరికీ నచ్చిన రుచిని ఆస్వాదిస్తున్నారు.
భారతీయులే కాదు.. ప్రపంచంలోని అనేక దేశాల్లో కూడా బిర్యానీకి మంచి డిమాండ్ ఉంది. మధ్యప్రాచ్యం, యూరప్, అమెరికా, ఆస్ట్రేలియా వంటి దేశాల్లోని భారతీయ రెస్టారెంట్లలో అత్యధికంగా ఆర్డర్ చేసే వంటకాల్లో బిర్యానీ ఒకటి. ఫుడ్ డెలివరీ యాప్‌లలో కూడా ఎక్కువగా బుక్ అయ్యే ఐటమ్‌లలో బిర్యానీ ఎప్పుడూ అగ్రస్థానంలో ఉంటుంది.
బిర్యానీని ప్రత్యేకంగా నిలబెట్టేది దాని సువాసన, మసాలా ప్రక్రియ, దమ్ పద్ధతిలో ఉడికించే విధానం. ప్రతి బియ్యపు గింజకు మసాలా రుచి పట్టడం, మాంసం లేదా కూరగాయలు మెత్తగా ఉడకడం వల్ల ప్రతి ముద్ద ఒక ప్రత్యేక అనుభూతిని ఇస్తుంది. రాయితా, సలాన్, ఉల్లిపాయ ముక్కలతో కలిపి తింటే ఆ రుచి మరింత రెట్టింపవుతుంది.
ఈ ప్రత్యేక రోజున చాలామందికి ఇష్టమైన బిర్యానీని కుటుంబ సభ్యులు, స్నేహితులతో కలిసి ఆస్వాదిస్తారు. సోషల్ మీడియాలో కూడా బిర్యానీ ఫొటోలు, వీడియోలు, జ్ఞాపకాలు పంచుకుంటూ ఈ రోజున సెలబ్రేట్ చేస్తారు. రుచి, సంప్రదాయం, సంస్కృతి, ఆనందాన్ని కలిపి వంటకంగా బిర్యానీ ప్రపంచవ్యాప్తంగా కోట్లాది మంది మనసులను గెలుచుకుంటూనే ఉంది.
